Bitcoin wordt vaak gezien als belegging, maar het is ooit bedacht als digitaal geld waarmee je gewoon dingen kunt kopen. In Nederland kan dat nog steeds, al is het aanbod kleiner en wisselender dan veel mensen denken. Toch vind je met wat zoekwerk winkels, horecazaken en vooral webshops waar je met crypto kunt afrekenen.
In dit artikel lees je waar je de meeste kans hebt om met bitcoin te betalen, hoe zo’n betaling in de praktijk werkt en waar je op moet letten om niet meer te betalen dan nodig.
Fysieke winkels en horeca
Rond 2014 en 2015 kreeg Arnhem de bijnaam bitcoinstad, omdat daar tientallen ondernemers in korte tijd bitcoin gingen accepteren. Een deel daarvan is er later weer mee gestopt, onder meer door koersschommelingen en strengere regels. Dat laat goed zien hoe het in Nederland vaak gaat: acceptatie komt en gaat, afhankelijk van het enthousiasme van de ondernemer.
Wil je in een fysieke zaak met bitcoin betalen, dan zit je meestal bij kleinere, onafhankelijke ondernemers: een café, een fietsenmaker, een computerwinkel of een zelfstandige in de techhoek. Grote ketens accepteren in Nederland zelden direct crypto. Kaarten en overzichten zoals BTC Map, waarop gebruikers zelf locaties toevoegen, helpen je op weg. Controleer wel altijd vooraf of een zaak het nog steeds aanbiedt, want zulke lijsten lopen soms achter.
Webshops: de grootste kans van slagen
Online is het aanbod een stuk ruimer. Veel Nederlandse webshops werken met een betaalprovider die crypto verwerkt, waardoor je bij het afrekenen naast iDEAL soms ook bitcoin ziet staan. Je vindt dit vooral bij winkels in elektronica, hardware wallets, hosting en domeinnamen, VPN-diensten en sommige reisaanbieders.
Daarnaast kun je indirect betalen via cadeaukaarten. Er zijn diensten waar je met bitcoin cadeaubonnen koopt van bekende Nederlandse winkels en platforms. Zo kun je toch je crypto uitgeven bij zaken die zelf geen bitcoin accepteren. Een andere route is een cryptobetaalpas van een aanbieder die je crypto op het moment van betalen omzet naar euro’s.
Hoe een bitcoinbetaling werkt
Bij het afrekenen krijg je meestal een QR-code met het bedrag in bitcoin. Die scan je met de wallet-app op je telefoon, je bevestigt en de betaling wordt verstuurd. Het bedrag in bitcoin is vaak maar een paar minuten geldig, omdat de koers continu verandert. Wacht je te lang, dan moet je een nieuwe betaalverzoek laten maken.
Wil je vooraf weten wat een prijs in euro’s precies in bitcoin is, of andersom, dan kun je dat snel nagaan met de Bitcoin Calculator, waar je ook andere cryptomunten en valuta kunt omrekenen. Zo zie je meteen of de koers die een winkel hanteert redelijk is.
Slim betalen: tips om op te letten
Een paar praktische punten maken het verschil tussen een soepele en een dure betaling.
- Gebruik het Lightning-netwerk als de winkel dat ondersteunt: betalingen zijn dan vrijwel direct en de kosten zijn laag.
- Let bij gewone on-chain betalingen op de netwerkkosten; bij drukte kunnen die flink oplopen, zeker bij kleine bedragen.
- Vergelijk de omrekenkoers van de winkel met de actuele marktkoers.
- Stuur altijd het exacte bedrag naar het juiste adres en controleer dat dubbel.
- Bewaar je bevestiging, want een bitcointransactie kun je niet terugdraaien.
Belasting en regels
Voor particulieren in Nederland valt crypto in box 3. Je betaalt dus belasting over de waarde van je bezit op de peildatum, en niet over elke afzonderlijke aankoop. Dat maakt betalen met bitcoin hier administratief eenvoudiger dan in sommige andere landen, waar elke uitgave als verkoop met winst of verlies telt. Twijfel je over je eigen situatie, kijk dan op de site van de Belastingdienst.
Ondernemers en betaalproviders hebben te maken met strengere Europese regels, zoals MiCA. Dat is een reden dat sommige partijen stoppen en andere juist professioneler worden. Voor jou als koper betekent het vooral dat je bij een betrouwbare, geregistreerde partij betaalt.
Is het de moeite waard?
Met bitcoin betalen in Nederland is geen alledaagse routine, maar het kan wel. Online heb je de meeste keuze, fysiek moet je wat gerichter zoeken en vooraf even checken of een zaak het nog aanbiedt. Met een goede wallet, aandacht voor de koers en het liefst een Lightning-betaling maak je er een prettige ervaring van. En wie het eens probeert bij een lokale ondernemer, merkt vaak dat er achter de kassa iemand staat die er graag over vertelt.
