Een goed verlichte tuin voelt ‘s avonds als een extra kamer. Je ziet het pad naar de schuur, je terras blijft bruikbaar na zonsondergang en mooie planten of bomen komen sfeervol uit het donker. Maar zodra je verlichting gaat kiezen, sta je al snel voor de vraag: kies je lampen op zonne-energie of leg je een kabel aan voor bedrade verlichting?
Beide opties hebben duidelijke voor- en nadelen. In dit artikel zetten we ze naast elkaar op vier punten die in de praktijk het verschil maken: hoeveel licht je krijgt, wat het kost, hoeveel werk de installatie is en hoe lang je ervan geniet.
Lichtopbrengst en betrouwbaarheid
Op het gebied van licht wint bedrade verlichting het meestal. Een lamp op netstroom of op een 12-voltsysteem geeft elke avond dezelfde, constante lichtsterkte, ongeacht het weer. Je kunt er dus ook functionele verlichting mee maken, zoals spots bij de voordeur of heldere padverlichting.
Solarlampen zijn afhankelijk van de zon. In de zomer laden ze goed op en branden ze vaak de hele avond, maar in de Nederlandse winter met korte, grijze dagen is de accu soms al na een paar uur leeg. Bovendien geven veel solarlampen een zachter licht. Dat is prima voor sfeer langs een border, maar minder geschikt als je echt wilt zien waar je loopt. Let bij solarlampen daarom op de opgegeven lumen en de capaciteit van de accu.
Wat kost het je?
Solarlampen zijn bij aanschaf vaak goedkoop en daarna betaal je niets meer aan stroom. Voor een paar sfeerlichtjes in de tuin is dat een aantrekkelijke rekensom. Wel geldt: hoe beter de kwaliteit van paneel en accu, hoe hoger de prijs, en de allergoedkoopste exemplaren gaan soms maar één of twee seizoenen mee.
Bij bedrade verlichting liggen de startkosten hoger. Je betaalt voor de armaturen, een transformator of buitenstopcontact, kabel en eventueel een tijdschakelaar of schemersensor. Laat je het aanleggen door een installateur, dan komen daar arbeidskosten bij. Het stroomverbruik van moderne ledlampen is daarentegen laag, dus de jaarlijkse kosten blijven beperkt.
Installatie: snel geprikt of goed gepland
Hier zit het grootste verschil. Een solarlamp prik je in de grond en klaar. Je kunt hem verplaatsen wanneer je wilt en hebt geen gereedschap of elektrische kennis nodig. Wel moet het zonnepaneel overdag voldoende direct zonlicht krijgen, dus een schaduwrijke hoek onder een boom is minder geschikt.
Bedrade verlichting vraagt om voorbereiding. Je moet bepalen waar de lampen komen, een sleuf graven voor de kabel en zorgen voor een veilige aansluiting. Een laagvoltsysteem van 12 volt kun je vaak zelf aanleggen, terwijl werken met 230 volt in de tuin beter aan een vakman kan worden overgelaten. Wil je meer weten over tuininrichting en praktische klussen in de tuin, dan vind je op tuinfaqs.nl antwoorden op allerlei tuinvragen.
Het voordeel van die extra moeite: een goed aangelegd systeem kun je centraal bedienen, bijvoorbeeld met een schemerschakelaar die alles tegelijk aan- en uitzet.
Levensduur en onderhoud
Bij solarlampen is de accu meestal het zwakke punt. Na een paar jaar neemt de capaciteit af en branden de lampen korter. Bij betere modellen kun je de accu vervangen, bij goedkope exemplaren vaak niet. Ook het zonnepaneel heeft aandacht nodig: vuil, bladeren of kalkaanslag verminderen de opbrengst merkbaar.
Bedrade verlichting gaat over het algemeen langer mee, zeker als je kiest voor degelijke armaturen van metaal of kunststof met een goede beschermingsgraad. Ledlampen hebben een lange levensduur, en als er toch iets kapotgaat, vervang je meestal alleen het lampje of de armatuur.
- Maak zonnepanelen een paar keer per jaar schoon met een vochtige doek
- Haal solarlampen in de winter eventueel binnen om de accu te sparen
- Kies buitenlampen met minimaal IP44 of hoger
- Controleer kabels en aansluitingen na grondwerk in de tuin
Welke keuze past bij jouw tuin?
Heb je een huurwoning, een kleine tuin of wil je vooral wat sfeer zonder gedoe? Dan zijn solarlampen een logische keuze. Ze zijn flexibel, goedkoop in gebruik en je neemt ze zo mee als je verhuist.
Wil je juist betrouwbare verlichting die het hele jaar werkt, bijvoorbeeld voor veiligheid bij de oprit of om je terras ook in het najaar te gebruiken? Dan is bedrade verlichting de investering waard. Veel mensen combineren beide: vaste verlichting op de plekken waar je licht echt nodig hebt en solarlampen als sfeervolle aanvulling langs borders en in potten.
